Mag ik mijn kind thuis onderwijs geven in plaats van het naar school te sturen?

Wat mag niet, wat moet?

• Vlaanderen: huisonderwijs voldoet aan de leerplicht. De ouders dienen uiterlijk op de 3e schooldag van het schooljaar de 'verklaring van rechten en plichten' in bij de Vlaamse Gemeenschap en kiezen een CLB (Decreet basisonderwijs art. 26bis/1; Codex SO art. 110/29). Wie tijdens het schooljaar naar Vlaanderen of Brussel verhuist, kan de verklaring op elk moment indienen.
• Vlaanderen, lager onderwijs: het kind moet uiterlijk in het schooljaar waarin het 11 wordt ingeschreven zijn bij de examencommissie. Meldt het zich niet tijdig aan, of behaalt het na maximaal twee pogingen en uiterlijk in het schooljaar waarin het 13 wordt het getuigschrift basisonderwijs niet, dan moeten de ouders het kind op school inschrijven (Decreet basisonderwijs art. 26bis/2).
• Vlaanderen, secundair onderwijs: het kind moet uiterlijk in het schooljaar waarin het 15 wordt ingeschreven zijn bij de examencommissie secundair onderwijs. Behaalt het in het schooljaar waarin het 16 wordt geen enkel getuigschrift of diploma secundair onderwijs, dan moet het op school ingeschreven worden (Codex SO art. 110/30).
• De Vlaamse onderwijsinspectie controleert het huisonderwijs. Wordt de controle niet aanvaard of zijn twee opeenvolgende controles negatief, dan moet het kind op school ingeschreven worden (art. 110/31).
• Franstalig onderwijs: voor onderwijs aan huis (enseignement à domicile) sturen de ouders elk jaar uiterlijk op 5 september een verklaring naar de diensten van de Gemeenschap (Onderwijswetboek art. 1.7.1-12). Was het kind bij het begin van het schooljaar in een school ingeschreven, dan is de termijn 15 september. Controles kunnen altijd; ze gebeuren minstens in de jaren waarin het kind 8 en 10 wordt (art. 1.7.1-16).
• Het kind wordt uiterlijk in het schooljaar waarin het 12 wordt ingeschreven voor het CEB-examen (art. 1.7.1-19). De wet voorziet voor het schooljaar waarin het kind 15 wordt het examen van het certificaat van de gemeenschappelijke stam (certificat du tronc commun) (art. 1.7.1-20). Omdat de hervorming het 3e jaar secundair pas in 2028-2029 bereikt, kunnen tot dan de oude examenregels (CE1D) gelden; vraag het aan de diensten van de Gemeenschap.
• Slaagt het kind niet voor het CEB, dan mag het binnen één schooljaar opnieuw deelnemen; in dat jaar volgen twee controles (art. 1.7.1-19). Wordt het CEB ook dan niet behaald en zijn de controles negatief, dan wordt het kind op school ingeschreven; is maar één controle negatief, dan beslist de commissie (art. 1.7.1-21). Wordt het certificaat van de gemeenschappelijke stam niet behaald, dan wordt het kind ook op school ingeschreven. Het kind blijft dan minstens een volledig schooljaar op school. Een gemotiveerde vraag om vrijstelling en beroep binnen 15 dagen zijn mogelijk (art. 1.7.1-22 – 1.7.1-24).
• In Vlaanderen is de schooltoeslag gekoppeld aan inschrijving in een erkende school; vraag bij huisonderwijs uw uitbetaler van het Groeipakket wat dit voor de schooltoeslag betekent. Het basisbedrag van het Groeipakket loopt door tot en met de maand waarin het kind 18 wordt.

Straf en onrechtstreekse gevolgen

Waarom bestaat deze regel?

Ouders hebben de vrijheid om het onderwijs te kiezen. De overheid moet wel garanderen dat elk kind echt basisonderwijs krijgt; daarvoor dienen de controles en examens.