We zijn pas in België en mijn kind spreekt de schooltaal niet. Hoe begint het op school, en is er ondersteuning?

Wat mag niet, wat moet?

• Volgens de Grondwet heeft iedereen recht op onderwijs (art. 24 §3). Voor een kind met een buitenlandse nationaliteit begint de leerplicht 60 dagen na de inschrijving van het gezin in de gemeente (wet van 29.6.1983, art. 1 §7).
• Vlaanderen, lagere school: sinds 1 september 2026 moeten scholen een taalheldklas organiseren voor elke anderstalige nieuwkomer vanaf het 2e leerjaar, ongeacht de verblijfsstatus; de klassenraad kan een kind daarvan vrijstellen (Decreet basisonderwijs art. 139vicies semel). De taalheldklas is in principe voltijds en duurt in principe één schooljaar of korter; de klassenraad kan verlengen tot maximaal 2 schooljaren.
• Vlaanderen, secundair: OKAN is een onthaaljaar van 1 jaar voor nieuwkomers (Codex SO art. 135). Het is voor kinderen die op 31 december na het begin van het schooljaar minstens 12 en nog geen 18 jaar zijn, maximaal 1 jaar ononderbroken in België zijn, thuis geen Nederlands spreken, onvoldoende Nederlands kennen om de lessen te volgen en maximaal 9 maanden in een Nederlandstalige school ingeschreven waren (art. 3). Ook kinderen die in een open opvangcentrum voor asielzoekers verblijven, kunnen deelnemen.
• In Vlaanderen test de school bij het begin van de leerplicht het Nederlands van de kinderen. Voor anderstalige nieuwkomers is die screening niet verplicht; ze krijgen wel in elk geval een taalintegratietraject Nederlands, in principe met een taalbad of een volwaardig alternatief (Decreet basisonderwijs art. 11quater).
• Franstalige scholen: DASPA is een onthaalklas (decreet van 7.2.2019, art. 2). Het is voor kinderen van 2,5 tot 18 jaar die minder dan 1 jaar in België zijn en asielzoeker, erkend vluchteling, staatloos of onderdaan van een land dat ontwikkelingshulp krijgt zijn. Ook sommige andere kinderen die onvoldoende Frans kennen, kunnen als 'assimilé' deelnemen: kinderen die uiterlijk op 31 december 5 worden, een buitenlandse nationaliteit hebben, staatloos zijn of als Belg meer dan 12 maanden in een niet-Franstalig gebied in het buitenland woonden, en minder dan 1 volledig schooljaar in een Franstalige school zaten.
• DASPA duurt van 1 week tot 1 jaar. Het kan met maximaal 6 maanden verlengd worden, en voor kinderen die niet kunnen lezen en schrijven met nog eens 6 maanden. Over de verlenging beslist de integratieraad (Conseil d'intégration) met akkoord van de ouders (art. 13). Loopt de duur af in het 3e trimester, dan mag het kind blijven tot het einde van het schooljaar.
• Voor kinderen in de 3e kleuterklas en het 1e en 2e leerjaar die onvoldoende Frans kennen, geeft de school met extra lestijden FLA-ondersteuning (français langue d'apprentissage) (art. 2 en 4).
• Neem rapporten en diploma's uit het buitenland mee naar de school. Meestal beslist de school in welk jaar het kind start. Voor het secundair kan in het Franstalige onderwijs ook een gelijkwaardigheid (équivalence) van het buitenlandse diploma nodig zijn; vraag het aan de school.

Straf en onrechtstreekse gevolgen

Waarom bestaat deze regel?

Een kind dat de taal niet kent, raakt in een gewone klas snel achterop. Onthaalklassen zorgen ervoor dat het kind eerst intensief de schooltaal leert en dan naar een gewone klas gaat.