56 kural
Gencim (14–25)
Esrar, bıçak, sosyal medya, banka hesabını başkasına kullandırma ve e-scooter: gençlerin en sık karşılaştığı riskler.
- ☐ Yasak: Esrar içtikten sonra araba kullanırsam ne olur? — Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak yasaktır ve sıfır tolerans uygulanır. Tükürük testi pozitifse en az 12 saat araç kullanamazsınız. Ehliyetinize 15 gün el konabilir ve dosya mahkemeye gider.
- ☐ Yasak: Kırmızı ışıkta beklerken telefonuma bakabilir miyim? — Hayır. Araç kullanırken telefonu elde tutmak ve kurcalamak yasaktır; kırmızı ışıkta ve trafikte beklerken de. Bu 3. derece ihlaldir ve ehliyetinize 15 gün el konabilir.
- ☐ Yasak: Kızımı veya oğlumu istemediği biriyle evlenmeye zorlayabilir miyim? — Hayır. Zorla evlendirme suçtur (seviye 3). Görücü usulü tanışma serbesttir; ama son karar gencin özgür iradesidir.
- ☐ Yasak: Kendimi korumak için yanımda bıçak, biber gazı veya muşta taşıyabilir miyim? — Hayır. Biber gazı, muşta ve bazı bıçaklar yasak silahtır. 'Kendimi korumak için' demek taşımayı serbest yapmaz.
- ☐ Yasak: Belçika'da esrar serbest mi? Az miktarda yanımda bulundurabilir miyim? — Hayır, esrar serbest değildir. Bulundurmak da suçtur. Kişisel kullanım için, herkese açık olmayan bir yerde ve ağırlaştırıcı durum yoksa en hafif seviyededir (seviye 1). Sokakta veya parkta seviye 2'dir; satmak çok ağır cezalıdır.
- ☐ Yasak: Kavgada karşımdakine vurursam ne olur? O başlattıysa da suç mu? — Çoğu zaman evet. Karşı tarafın başlatması tek başına sizi haklı yapmaz. Yalnızca kaçamadığınız ağır ve ani bir saldırıya karşı orantılı savunma meşru müdafaadır. Kasten yaralama yaralanmanın ağırlığına göre seviye 1'den 3'e kadar cezalandırılır. Kişi ölürse seviye 4'tür.
- ☐ Yasak: Birkaç yüz euro karşılığında banka kartımı veya hesabımı birine kullandırabilir miyim? — Hayır, vermeyin. Hesabınızdan geçen para çoğu zaman dolandırıcılıktan gelir. Paranın suçtan geldiğini biliyorsanız veya bilmeniz gerekiyorsa, onu hesabınızda tutmak veya başkasına aktarmak kara para aklama suçudur (seviye 3).
- ☐ Yasak: WhatsApp'ta birine hakaret etmek veya 'seni bulurum' diye yazmak suç mu? — Olabilir. Birinde ciddi korku yaratan tehdit suçtur: öldürmek gibi ağır bir saldırıyla tehdit seviye 2, daha hafif bir saldırıyla tehdit seviye 1'dir. Hakaret ve iftira herkese açık yapılırsa (ör. grupta) seviye 1 suçtur. Ekran görüntüsü delil olarak kullanılabilir.
- ☐ Yasak: Eski sevgilimin mahrem fotoğrafını paylaşmak veya bununla tehdit etmek suç mu? — Evet, ağır bir suçtur. Cinsel içerikli görüntüyü rızasız paylaşmak seviye 3'tür. Bununla tehdit etmek veya şantaj yapmak da ayrı bir suçtur.
- ☐ Yasak: Şifresini biliyorsam eşimin telefonunu veya Instagram hesabını gizlice kurcalayabilir miyim? — Hayır. Başkasının telefonuna veya hesabına izinsiz girmek suçtur (seviye 2); eşiniz olması bunu değiştirmez.
- ☐ Yasak: Ayrıldıktan sonra eski eşimi sürekli arayıp mesaj atmak veya evinin önünde beklemek suç mu? — Evet. Israrlı takip ve rahatsız etme seviye 2 suçtur; ağırlaştırılmış hâlde seviye 3'tür.
- ☐ Yasak: İşsizlik ödeneği alırken kayıt dışı (kaçak) çalışabilir miyim? — Hayır. Ödenek alırken kayıt dışı çalışmak sosyal dolandırıcılıktır. Ödenek kesilir, haksız alınan para geri istenir ve ceza davası açılabilir.
- ☐ Yasak: Bisiklet sürerken telefonla konuşabilir veya ışıksız gidebilir miyim? — Hayır. Bisiklette de telefonu elde tutmak yasaktır ve karanlıkta ön ve arka ışık zorunludur. Alkol sınırları bisikletliler için de geçerlidir.
- ☐ Yasak: Park hâlindeki bir arabayı çizdim, kimse görmedi; gidebilir miyim? — Hayır. Kazaya karıştığınızı bildiğiniz hâlde tespitten kaçmak için gitmek suçtur (vluchtmisdrijf / délit de fuite). Kaza sizin hatanız olmasa bile. Sahibi yoksa adınızı ve adresinizi bırakın veya polise bildirin.
- ☐ Yasak: Ev kiralamak veya iş bulmak için sahte maaş bordrosu, kira sözleşmesi ya da diploma kullanabilir miyim? — Hayır. Sahte belge hazırlamak da, bilerek kullanmak da suçtur (seviye 3). Belgeyi başkası hazırlamış olsa bile, sahte olduğunu bilerek kullanan kişi sorumludur.
- ☐ Yasak: Hasta değilken satın aldığım veya üzerinde oynadığım bir doktor raporuyla işe gitmeyebilir miyim? — Hayır. Sahte veya değiştirilmiş doktor raporu belgede sahteciliktir (seviye 3). İşinizi ve ödeneğinizi de kaybedebilirsiniz.
- ☐ Yasak: Sosyal medyada bir gruba karşı nefret veya şiddet çağrısı yapan bir paylaşım suç mu? — Evet. Herkese açık şekilde bir kişiye veya gruba karşı ayrımcılığa, nefrete veya şiddete kışkırtmak suçtur (seviye 2). Bu kural, kökeni veya dini yüzünden hedef alınan göçmenleri ve mültecileri de korur.
- ☐ Yasak: Kökenim veya dinim yüzünden saldırıya uğrarsam ne yapmalıyım? Bu daha ağır bir suç mu? — Evet, daha ağırdır. Köken, din veya benzeri bir özellik nedeniyle şiddet uygulamak ayrımcı saikli şiddettir (seviye 2–5). Mağdursanız polise ve Unia'ya başvurun.
- ☐ Yasak: Sokakta yüzümü tanınmayacak şekilde kapatabilir miyim? Başörtüsü bu yasağa girer mi? — Hayır. Herkese açık yerlerde yüzü tanınmaz hâle getiren örtü yasaktır (seviye 1). Yüzü açık bırakan başörtüsü bu yasağın kapsamında değildir.
- ☐ Yasak: Yurt dışından kendim için taklit (sahte marka) çanta, saat veya kıyafet getirebilir miyim? — Hayır. Belçika'ya taklit ürün getirmek yasaktır. Gümrük ürüne el koyabilir ve para cezası verebilir.
- ☐ Yasak: Marketten küçük bir şeyi ödemeden almak da hırsızlık mı? — Evet. Değeri ne kadar küçük olursa olsun hırsızlık suçtur (seviye 2). Şiddet veya tehdit kullanılırsa ceza seviye 3'tür.
- ☐ Yasak: Duvara grafiti yapmak veya bir arabaya, otobüs durağına zarar vermek suç mu? — Evet. Başkasının malına izinsiz grafiti yapmak veya zarar vermek vandalizmdir. Bina, araç ve ortak tesislerde ceza daha ağırdır (seviye 2). Belediye de idari para cezası verebilir.
- ☐ Yasak: Trafikte birinin ölümüne veya yaralanmasına neden olursam ne olur? Alkol, telefon veya kırmızı ışık cezayı artırır mı? — Ciddi dikkatsizlikle trafikte birinin ölümüne neden olmak suçtur (seviye 3). Kırmızı ışık, elde telefon, sarhoşluk veya aşırı hız varsa seviye 4'tür: 5 – 10 yıl hapis.
- ☐ Yasak: WhatsApp grubuna gelen çocuk istismarı içeren bir videoyu açmak, saklamak veya 'uyarmak için' paylaşmak suç mu? — Evet, olabilir. Çocuk istismarı görüntüsüne bilerek erişmek suçtur (seviye 2); bilerek saklamak veya paylaşmak daha ağırdır (seviye 3). Uyarmak için bile paylaşmayın; polise veya Child Focus'a bildirin.
- ☐ Yasak: Sosyal medyada bir terör saldırısını öven veya terör örgütüne destek çağrısı yapan bir paylaşım yapmak suç mu? — Evet, olabilir. Terör suçlarını kamuya açık şekilde övmek, haklı göstermek veya bunlara teşvik etmek; bu niyetle yapılıp yeni bir suç için ciddi risk doğuruyorsa suçtur (seviye 3–4). Terör grubuna bilerek destek vermek de suçtur.
- ☐ Yasak: Polise, doktora, öğretmene veya otobüs şoförüne yaptığı iş yüzünden saldırmak daha ağır mı cezalandırılır? — Evet. Toplumsal görev yapan birine görevi nedeniyle şiddet uygulamak, normal şiddetten bir seviye ağırdır (seviye 2–5). Onu görevi nedeniyle kasten öldürmek seviye 8'dir; kanun ömür boyu hapis öngörür.
- ☐ Yasak: Borç ödensin diye birini zorla bir yerde tutmak suç mu? — Evet. Birini bilerek ve hukuka aykırı olarak zorla tutmak özgürlükten yoksun bırakmadır (seviye 3). Kişiyi bir emrin veya şartın yerine getirilmesinin teminatı olarak tutmak rehin almadır (seviye 5).
- ☐ Zorunlu: Polis beni durdurursa kimliğimi göstermek zorunda mıyım? Haksız bulursam direnebilir miyim? — Evet, kimliğinizi göstermelisiniz. Polise güç kullanarak direnmek suçtur (silahsız seviye 1, silahla seviye 2). Haksız bulduğunuz bir müdahale karşısında sakin kalın ve sonradan şikâyet yoluna gidin.
- ☐ Zorunlu: Nehirde veya gölde balık tutmak için izin gerekir mi? — Evet. Kamuya ait sularda balık tutmak için kural olarak izin belgesi zorunludur ve her bölgenin belgesi ayrıdır. Gençler için bazı muafiyetler vardır.
- ☐ Zorunlu: Kimlik veya oturum kartımı her zaman yanımda taşımak zorunda mıyım? — Evet. 15 yaşından itibaren her Belçikalı kimlik kartını yanında taşımalıdır. Yabancılar da oturum kartlarını yanlarında bulundurup polis istediğinde göstermelidir.
- ☐ Zorunlu: Yolda yaralı veya tehlikede birini görürsem yardım etmek zorunda mıyım? — Evet. Büyük tehlikedeki birine bilerek yardım etmemek suçtur (seviye 2). Kendinizi tehlikeye atmanız gerekmez; 112'yi aramak da yardımdır.
- ☐ Zorunlu: Speed pedelec (45 km/s elektrikli bisiklet) için ehliyet, kask ve plaka gerekir mi? — Evet. Speed pedelec hukuken moped sayılır (bromfiets klasse P / cyclomoteur classe P). En az 16 yaş, AM veya B ehliyeti, kask, kayıt ve SP plakası gerekir.
- ☐ Zorunlu: Motosiklette veya mopette kask ve özel kıyafet giymek zorunlu mu? — Evet. Motosiklette ve mopette sürücü de yolcu da kask takar. Motosiklette ayrıca eldiven, uzun kollu ceket, uzun pantolon ve bilekleri koruyan bot zorunludur.
- ☐ Zorunlu: Polis trafik kontrolünde beni durdurdu: hangi belgeleri göstermeliyim, nefes testini reddedebilir miyim? — Evet, ehliyetinizi göstermek zorundasınız; aracın belgeleri de araçta olmalıdır. Nefes testini reddedemezsiniz. Testi bilerek reddetmek, 0,8 promil ve üstü alkolle aynı cezayı getirir.
- ☐ Zorunlu: Her yıl vergi beyannamesi vermek zorunda mıyım? Maliye'den gelen 'öneri' için bir şey yapmam gerekir mi? — Evet. 18 yaşından itibaren her yıl, geliriniz olmasa da beyan yükümlülüğünüz vardır. Maliye size hazır bir öneri gönderdiyse onu kontrol etmeniz yeterli olabilir.
- ☐ Şartlı: Bir iki bira içtim, araba kullanabilir miyim? — Kanınızdaki alkol 0,5 promili (nefeste 0,22 mg/l) geçiyorsa hayır. Profesyonel sürücüler için sınır 0,2 promildir. En güvenlisi: içtiyseniz hiç direksiyona geçmeyin.
- ☐ Şartlı: Çocuğum elektrikli scooter (e-step) kullanabilir mi, kaldırımda gidebilir mi? — Trafikte en az 16 yaş gerekir; yaşam ve oyun sokakları gibi yerler hariç. Elektrikli scooter bisiklet kurallarına tabidir: yerleşim yerinde kaldırımda sürmek yasak, ikinci kişi taşınamaz, azami hız 25 km/s'tir.
- ☐ Şartlı: Bir tanıdığımın çok ucuza sattığı telefonu almak suç mu? — Evet, olabilir. Çalıntı malı bilerek almak seviye 3 suçtur. Kanuna göre malın çalıntı olabileceğinin farkında olmanız da 'bilerek' sayılır; şüpheli derecede düşük fiyat bu yüzden risklidir.
- ☐ Şartlı: Parkta mangal yapabilir miyim? — Belediyeye ve parka göre değişir. Birçok parkta mangal yalnızca işaretli alanlarda serbesttir.
- ☐ Şartlı: Yaya olarak yolu istediğim yerden geçebilir miyim? — Şartlı. Yaklaşık 20 metre içinde yaya geçidi varsa onu kullanmak zorundasınız. Yaya ışığı kırmızıyken yola çıkamazsınız ve tramvaya yol vermelisiniz.
- ☐ Şartlı: Bir suçtan mahkûm olursam oturum iznimi veya Belçika vatandaşlığımı kaybeder miyim? — Şartlı. Her mahkûmiyet oturumu otomatik olarak bitirmez. Ama ağır veya tekrarlanan suçlarda oturum sona erdirilebilir, vatandaşlık başvurusu da olumsuz etkilenebilir.
- ☐ Şartlı: 18 yaşından küçük biri Belçika'da evlenebilir mi? — Kural olarak hayır. Evlenme yaşı 18'dir. Aile mahkemesi yalnız ciddi nedenler varsa istisna tanıyabilir.
- ☐ Şartlı: Çocuğumun veya başkasının fotoğrafını sosyal medyada paylaşabilir miyim? Çocuğum kaç yaşında hesap açabilir? — Şartlı. Tanınabilir birinin fotoğrafını özel çevre dışında paylaşmak için izin gerekir. 13 yaşından küçük çocuk sosyal medya için ebeveyn onayına ihtiyaç duyar.
- ☐ Şartlı: 18 yaşından küçük çocuğum suç işlerse ne olur? — Çocuk genelde gençlik mahkemesine gider. Amaç cezadan çok eğitim ve zararı onarmaktır. Ama 16 yaşını doldurmuş bir genç, ağır suçta yetişkin mahkemesine gönderilebilir.
- ☐ Şartlı: Belçika'da seçimlerde sandığa gitmek zorunlu mu? Gitmezsem ne olur? — Şartlı. Federal, bölgesel ve Avrupa seçimlerinde seçmenler için zorunludur. Flandre'da yerel ve il seçimlerinde 2024'ten beri zorunlu değildir.
- ☐ Şartlı: Sokakta bir kadına laf atmak veya birini cinsiyeti yüzünden aşağılamak suç mu? — Evet, olabilir. Birini cinsiyeti yüzünden herkesin önünde açıkça aşağılamak ve onurunu ciddi şekilde zedelemek suçtur (seviye 2).
- ☐ Şartlı: Birini gizlice kaydedebilir miyim? Katıldığım bir telefon konuşmasını kaydetmek yasak mı? — Duruma göre. Katıldığınız konuşmayı kaydetmek Ceza Kanunu'na göre suç değildir. Başkalarının konuşmasını gizlice kaydetmek suçtur (seviye 2). Gözlerden uzak olduğunu düşünen çıplak birini gizlice izlemek veya kaydetmek de suçtur (seviye 3).
- ☐ Şartlı: İşsizlik ödeneği artık süresiz mi? 2026 değişikliğinden sonra ne kadar alabilirim? — Hayır, artık çoğu kişi için süresiz değil. 1 Mart 2026'dan beri yeni başvurularda ödenek en fazla 24 aydır; bazı gruplar bu sınırın dışında kalır. Bunun için yeterince çalışmış olmalı, iş arayan olarak kayıtlı ve işe hazır olmalısınız.
- ☐ Şartlı: Öğrenciyim; yılda kaç saat öğrenci işinde çalışabilirim ve neye dikkat etmeliyim? — 2025'ten beri yılda 650 saat düşük primle çalışabilirsiniz. Daha fazla çalışmak yasak değildir, ama fazla saatlere normal prim ödenir. Çocuk parası ve anne-babanızın vergisi de etkilenebilir.
- ☐ Şartlı: Elektrikli bisiklet için ehliyet, kask veya yaş sınırı var mı? — Normal elektrikli bisiklette (en fazla 250 W, destek 25 km/s'te kesilir) yok; normal bisiklet sayılır. Motoru 1 kW'a kadar olan motorlu bisiklette en az 16 yaş gerekir.
- ☐ Şartlı: Bisikletle yan yana gidebilir miyim, tek yönlü sokağa ters yönden girebilir miyim? — Evet, şartlı. Yolda iki kişi yan yana gidebilirsiniz; yerleşim yeri dışında arkadan araç gelince tek sıraya geçersiniz. Tek yönlü sokağa ters yönden yalnızca alt levha izin veriyorsa girebilirsiniz.
- ☐ Şartlı: Bisiklet yolu varken araba yolunda gidebilir miyim, bisikletimi kaldırıma bırakabilir miyim? — Sağınızda kullanılabilir bir bisiklet yolu varsa onu kullanmak zorundasınız. Bisikleti araç yoluna ve park şeridine değil, kaldırıma veya bisiklet parkına, kimseyi engellemeden bırakın.
- ☐ Şartlı: Mopet (scooter) kullanmak için ehliyet, plaka ve sigorta gerekir mi? — Şartlı. En fazla 25 km/s giden A sınıfı mopet için ehliyet gerekmez; 45 km/s giden B sınıfı için AM ehliyeti gerekir. İkisinde de plaka ve sigorta zorunludur.
- ☐ Şartlı: B ehliyetimle 125 cc motosiklet kullanabilir miyim? Motosiklet ehliyeti kaç yaşında alınır? — Şartlı. B ehliyetiniz en az 2 yıllıksa, 4 saatlik eğitimi bitirdiyseniz ve ehliyetinizde 372 kodu varsa 125 cc'ye kadar motosiklet kullanabilirsiniz. Daha güçlü motor için A2 veya A ehliyeti gerekir.
- ☐ Şartlı: Motosiklette veya mopette arkaya yolcu veya çocuk alabilir miyim? — Şartlı. Yolcunun oturağı olmalı ve ayakları ayak dayama yerinde durmalı. 3 yaşından küçük çocuk taşınamaz; 125 cc üstü motosiklette 8 yaşından küçük çocuk taşınamaz.
- ☐ Şartlı: Polis ehliyetime hemen el koyabilir mi? O sırada araba kullanırsam ne olur? — Evet, bazı ağır durumlarda ehliyetinize yerinde el konabilir; kural olarak 15 gün sürer. Bu sürede araba kullanmak ağır bir suçtur ve en az 3 ay sürücü belgesinden men getirir.
Yapmayın (27)
TrafikYasak
Esrar içtikten sonra araba kullanırsam ne olur?
Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak yasaktır ve sıfır tolerans uygulanır. Tükürük testi pozitifse en az 12 saat araç kullanamazsınız. Ehliyetinize 15 gün el konabilir ve dosya mahkemeye gider.Kuralı aç TrafikYasak· 3. derece trafik ihlaliKırmızı ışıkta beklerken telefonuma bakabilir miyim?
Hayır. Araç kullanırken telefonu elde tutmak ve kurcalamak yasaktır; kırmızı ışıkta ve trafikte beklerken de. Bu 3. derece ihlaldir ve ehliyetinize 15 gün el konabilir.Kuralı aç Aile ve ÇocukYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeKızımı veya oğlumu istemediği biriyle evlenmeye zorlayabilir miyim?
Hayır. Zorla evlendirme suçtur (seviye 3). Görücü usulü tanışma serbesttir; ama son karar gencin özgür iradesidir.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeKendimi korumak için yanımda bıçak, biber gazı veya muşta taşıyabilir miyim?
Hayır. Biber gazı, muşta ve bazı bıçaklar yasak silahtır. 'Kendimi korumak için' demek taşımayı serbest yapmaz.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 1. seviyeBelçika'da esrar serbest mi? Az miktarda yanımda bulundurabilir miyim?
Hayır, esrar serbest değildir. Bulundurmak da suçtur. Kişisel kullanım için, herkese açık olmayan bir yerde ve ağırlaştırıcı durum yoksa en hafif seviyededir (seviye 1). Sokakta veya parkta seviye 2'dir; satmak çok ağır cezalıdır.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 1. seviyeKavgada karşımdakine vurursam ne olur? O başlattıysa da suç mu?
Çoğu zaman evet. Karşı tarafın başlatması tek başına sizi haklı yapmaz. Yalnızca kaçamadığınız ağır ve ani bir saldırıya karşı orantılı savunma meşru müdafaadır. Kasten yaralama yaralanmanın ağırlığına göre seviye 1'den 3'e kadar cezalandırılır. Kişi ölürse seviye 4'tür.Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeBirkaç yüz euro karşılığında banka kartımı veya hesabımı birine kullandırabilir miyim?
Hayır, vermeyin. Hesabınızdan geçen para çoğu zaman dolandırıcılıktan gelir. Paranın suçtan geldiğini biliyorsanız veya bilmeniz gerekiyorsa, onu hesabınızda tutmak veya başkasına aktarmak kara para aklama suçudur (seviye 3).Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeWhatsApp'ta birine hakaret etmek veya 'seni bulurum' diye yazmak suç mu?
Olabilir. Birinde ciddi korku yaratan tehdit suçtur: öldürmek gibi ağır bir saldırıyla tehdit seviye 2, daha hafif bir saldırıyla tehdit seviye 1'dir. Hakaret ve iftira herkese açık yapılırsa (ör. grupta) seviye 1 suçtur. Ekran görüntüsü delil olarak kullanılabilir.Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeEski sevgilimin mahrem fotoğrafını paylaşmak veya bununla tehdit etmek suç mu?
Evet, ağır bir suçtur. Cinsel içerikli görüntüyü rızasız paylaşmak seviye 3'tür. Bununla tehdit etmek veya şantaj yapmak da ayrı bir suçtur.Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeŞifresini biliyorsam eşimin telefonunu veya Instagram hesabını gizlice kurcalayabilir miyim?
Hayır. Başkasının telefonuna veya hesabına izinsiz girmek suçtur (seviye 2); eşiniz olması bunu değiştirmez.Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeAyrıldıktan sonra eski eşimi sürekli arayıp mesaj atmak veya evinin önünde beklemek suç mu?
Evet. Israrlı takip ve rahatsız etme seviye 2 suçtur; ağırlaştırılmış hâlde seviye 3'tür.Kuralı aç İş ve ParaYasakİşsizlik ödeneği alırken kayıt dışı (kaçak) çalışabilir miyim?
Hayır. Ödenek alırken kayıt dışı çalışmak sosyal dolandırıcılıktır. Ödenek kesilir, haksız alınan para geri istenir ve ceza davası açılabilir.Kuralı aç TrafikYasak· 3. derece trafik ihlaliBisiklet sürerken telefonla konuşabilir veya ışıksız gidebilir miyim?
Hayır. Bisiklette de telefonu elde tutmak yasaktır ve karanlıkta ön ve arka ışık zorunludur. Alkol sınırları bisikletliler için de geçerlidir.Kuralı aç TrafikYasakPark hâlindeki bir arabayı çizdim, kimse görmedi; gidebilir miyim?
Hayır. Kazaya karıştığınızı bildiğiniz hâlde tespitten kaçmak için gitmek suçtur (vluchtmisdrijf / délit de fuite). Kaza sizin hatanız olmasa bile. Sahibi yoksa adınızı ve adresinizi bırakın veya polise bildirin.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeEv kiralamak veya iş bulmak için sahte maaş bordrosu, kira sözleşmesi ya da diploma kullanabilir miyim?
Hayır. Sahte belge hazırlamak da, bilerek kullanmak da suçtur (seviye 3). Belgeyi başkası hazırlamış olsa bile, sahte olduğunu bilerek kullanan kişi sorumludur.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeHasta değilken satın aldığım veya üzerinde oynadığım bir doktor raporuyla işe gitmeyebilir miyim?
Hayır. Sahte veya değiştirilmiş doktor raporu belgede sahteciliktir (seviye 3). İşinizi ve ödeneğinizi de kaybedebilirsiniz.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeSosyal medyada bir gruba karşı nefret veya şiddet çağrısı yapan bir paylaşım suç mu?
Evet. Herkese açık şekilde bir kişiye veya gruba karşı ayrımcılığa, nefrete veya şiddete kışkırtmak suçtur (seviye 2). Bu kural, kökeni veya dini yüzünden hedef alınan göçmenleri ve mültecileri de korur.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 5. seviyeKökenim veya dinim yüzünden saldırıya uğrarsam ne yapmalıyım? Bu daha ağır bir suç mu?
Evet, daha ağırdır. Köken, din veya benzeri bir özellik nedeniyle şiddet uygulamak ayrımcı saikli şiddettir (seviye 2–5). Mağdursanız polise ve Unia'ya başvurun.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 1. seviyeSokakta yüzümü tanınmayacak şekilde kapatabilir miyim? Başörtüsü bu yasağa girer mi?
Hayır. Herkese açık yerlerde yüzü tanınmaz hâle getiren örtü yasaktır (seviye 1). Yüzü açık bırakan başörtüsü bu yasağın kapsamında değildir.Kuralı aç Seyahat ve GümrükYasakYurt dışından kendim için taklit (sahte marka) çanta, saat veya kıyafet getirebilir miyim?
Hayır. Belçika'ya taklit ürün getirmek yasaktır. Gümrük ürüne el koyabilir ve para cezası verebilir.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeMarketten küçük bir şeyi ödemeden almak da hırsızlık mı?
Evet. Değeri ne kadar küçük olursa olsun hırsızlık suçtur (seviye 2). Şiddet veya tehdit kullanılırsa ceza seviye 3'tür.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 2. seviyeDuvara grafiti yapmak veya bir arabaya, otobüs durağına zarar vermek suç mu?
Evet. Başkasının malına izinsiz grafiti yapmak veya zarar vermek vandalizmdir. Bina, araç ve ortak tesislerde ceza daha ağırdır (seviye 2). Belediye de idari para cezası verebilir.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeTrafikte birinin ölümüne veya yaralanmasına neden olursam ne olur? Alkol, telefon veya kırmızı ışık cezayı artırır mı?
Ciddi dikkatsizlikle trafikte birinin ölümüne neden olmak suçtur (seviye 3). Kırmızı ışık, elde telefon, sarhoşluk veya aşırı hız varsa seviye 4'tür: 5 – 10 yıl hapis.Kuralı aç Dijital HayatYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeWhatsApp grubuna gelen çocuk istismarı içeren bir videoyu açmak, saklamak veya 'uyarmak için' paylaşmak suç mu?
Evet, olabilir. Çocuk istismarı görüntüsüne bilerek erişmek suçtur (seviye 2); bilerek saklamak veya paylaşmak daha ağırdır (seviye 3). Uyarmak için bile paylaşmayın; polise veya Child Focus'a bildirin.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 3. seviyeSosyal medyada bir terör saldırısını öven veya terör örgütüne destek çağrısı yapan bir paylaşım yapmak suç mu?
Evet, olabilir. Terör suçlarını kamuya açık şekilde övmek, haklı göstermek veya bunlara teşvik etmek; bu niyetle yapılıp yeni bir suç için ciddi risk doğuruyorsa suçtur (seviye 3–4). Terör grubuna bilerek destek vermek de suçtur.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 2. seviyePolise, doktora, öğretmene veya otobüs şoförüne yaptığı iş yüzünden saldırmak daha ağır mı cezalandırılır?
Evet. Toplumsal görev yapan birine görevi nedeniyle şiddet uygulamak, normal şiddetten bir seviye ağırdır (seviye 2–5). Onu görevi nedeniyle kasten öldürmek seviye 8'dir; kanun ömür boyu hapis öngörür.Kuralı aç Ceza HukukuYasak· Ceza Kanunu 5. seviyeBorç ödensin diye birini zorla bir yerde tutmak suç mu?
Evet. Birini bilerek ve hukuka aykırı olarak zorla tutmak özgürlükten yoksun bırakmadır (seviye 3). Kişiyi bir emrin veya şartın yerine getirilmesinin teminatı olarak tutmak rehin almadır (seviye 5).Kuralı açYapmak zorundasınız (8)
Ceza HukukuZorunlu· Ceza Kanunu 1. seviye
Polis beni durdurursa kimliğimi göstermek zorunda mıyım? Haksız bulursam direnebilir miyim?
Evet, kimliğinizi göstermelisiniz. Polise güç kullanarak direnmek suçtur (silahsız seviye 1, silahla seviye 2). Haksız bulduğunuz bir müdahale karşısında sakin kalın ve sonradan şikâyet yoluna gidin.Kuralı aç Doğa ve HayvanlarZorunluNehirde veya gölde balık tutmak için izin gerekir mi?
Evet. Kamuya ait sularda balık tutmak için kural olarak izin belgesi zorunludur ve her bölgenin belgesi ayrıdır. Gençler için bazı muafiyetler vardır.Kuralı aç Kimlik ve AdresZorunluKimlik veya oturum kartımı her zaman yanımda taşımak zorunda mıyım?
Evet. 15 yaşından itibaren her Belçikalı kimlik kartını yanında taşımalıdır. Yabancılar da oturum kartlarını yanlarında bulundurup polis istediğinde göstermelidir.Kuralı aç Ceza HukukuZorunlu· Ceza Kanunu 2. seviyeYolda yaralı veya tehlikede birini görürsem yardım etmek zorunda mıyım?
Evet. Büyük tehlikedeki birine bilerek yardım etmemek suçtur (seviye 2). Kendinizi tehlikeye atmanız gerekmez; 112'yi aramak da yardımdır.Kuralı aç TrafikZorunlu· 1. derece trafik ihlaliSpeed pedelec (45 km/s elektrikli bisiklet) için ehliyet, kask ve plaka gerekir mi?
Evet. Speed pedelec hukuken moped sayılır (bromfiets klasse P / cyclomoteur classe P). En az 16 yaş, AM veya B ehliyeti, kask, kayıt ve SP plakası gerekir.Kuralı aç TrafikZorunlu· 1. derece trafik ihlaliMotosiklette veya mopette kask ve özel kıyafet giymek zorunlu mu?
Evet. Motosiklette ve mopette sürücü de yolcu da kask takar. Motosiklette ayrıca eldiven, uzun kollu ceket, uzun pantolon ve bilekleri koruyan bot zorunludur.Kuralı aç TrafikZorunluPolis trafik kontrolünde beni durdurdu: hangi belgeleri göstermeliyim, nefes testini reddedebilir miyim?
Evet, ehliyetinizi göstermek zorundasınız; aracın belgeleri de araçta olmalıdır. Nefes testini reddedemezsiniz. Testi bilerek reddetmek, 0,8 promil ve üstü alkolle aynı cezayı getirir.Kuralı aç İş ve ParaZorunluHer yıl vergi beyannamesi vermek zorunda mıyım? Maliye'den gelen 'öneri' için bir şey yapmam gerekir mi?
Evet. 18 yaşından itibaren her yıl, geliriniz olmasa da beyan yükümlülüğünüz vardır. Maliye size hazır bir öneri gönderdiyse onu kontrol etmeniz yeterli olabilir.Kuralı açDuruma göre değişir (21)
TrafikŞartlı