29 regels
Ik ben eigenaar / Ik verbouw
Verbouwingen waarvoor u een vergunning nodig hebt, melding aan het kadaster, bomen kappen en de aangifte van uw eigendom in het buitenland.
- ☐ Verboden: Mag ik droge bladeren, takken of afval verbranden in de tuin? — Nee, in de meeste gevallen is het verboden. In Vlaanderen en Brussel is het verbranden van tuinafval verboden. In Wallonië mag droog tuinafval alleen worden verbrand als dat meer dan 100 meter van woningen gebeurt.
- ☐ Verboden: Mag ik zonder toestemming de woning van iemand anders binnengaan? Is het een misdrijf om de woning van mijn ex-partner binnen te gaan als ik een sleutel heb? — Nee. De woning waar iemand anders woont binnengaan zonder de toestemming van de bewoners, is een misdrijf (niveau 2). Dat u een sleutel hebt, betekent niet dat u toestemming hebt.
- ☐ Verboden: Is het een misdrijf als ik bij het huren van een woning, bij een sollicitatie of in een winkel geweigerd word vanwege mijn afkomst of mijn geloof? — Ja, dat kan. Iemand bewust anders behandelen vanwege zijn afkomst, geloof of een ander beschermd kenmerk is een misdrijf bij het verhuren van een woning, op het werk en bij goederen en diensten voor het publiek (niveau 2). U kunt dit gratis bij Unia melden.
- ☐ Verplicht: Ik heb een badkamer, veranda of extra kamer laten bouwen. Moet ik dat aangeven bij de FOD Financiën? — Ja. Verbouwingen die de waarde van uw woning verhogen, moet u binnen 30 dagen na het einde van de werken aangeven bij het kadaster. Doet u dat niet, dan riskeert u een boete van 1.000 €, 2.000 € of 3.000 €.
- ☐ Verplicht: Hoe ver van de grens met mijn buren moet ik blijven als ik een boom of haag in mijn tuin plant? — Ja, er is een afstandsregel. Bomen die minstens 2 meter hoog zijn, moeten minstens 2 m van de grens staan; andere bomen, struiken en hagen minstens 0,5 m.
- ☐ Verplicht: Heb ik een asbestattest nodig als ik mijn oude woning verkoop? Mag ik een dak met asbest zelf verwijderen? — In Vlaanderen wel. Als u een gebouw van vóór 2001 verkoopt, is een asbestattest verplicht. Intact, hechtgebonden asbest mag u zelf verwijderen; niet-hechtgebonden asbest mag alleen een erkende firma verwijderen.
- ☐ Verplicht: Mag ik voor mijn huis een container op het voetpad zetten voor het puin van mijn verbouwing? — U moet eerst een vergunning van de gemeente krijgen. Het voetpad, parkeerplaatsen en de rijweg zijn openbaar domein; een container mag er niet zonder vergunning staan.
- ☐ Verplicht: Zijn een plaatsbeschrijving en de registratie van het huurcontract verplicht als ik in een huurwoning trek? — Ja. Bij het begin moet er een gedetailleerde plaatsbeschrijving gemaakt worden. De verhuurder moet het contract en de plaatsbeschrijving binnen 2 maanden na ondertekening laten registreren. Gebeurt de registratie niet, dan krijgt de huurder bepaalde rechten.
- ☐ Verplicht: Ik huur een woning. Moet ik een brandverzekering nemen? — Ja, in alle drie de gewesten. De huurder moet zijn eigen aansprakelijkheid voor brand- en waterschade laten verzekeren. In Brussel geldt die regel voor huurcontracten die vanaf 1 november 2024 gesloten of vernieuwd zijn.
- ☐ Verplicht: Is een rookmelder thuis verplicht, en wie plaatst hem? — Ja, in alle drie de gewesten. In uw woning moet een werkende rookmelder hangen. In Wallonië en Brussel betaalt de verhuurder de rookmelder. Hoeveel melders u nodig hebt en waar ze moeten hangen, verschilt per gewest.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik op zondag het gras maaien in mijn tuin? — Dat verschilt per gemeente. In alle 19 Brusselse gemeenten zijn gemotoriseerde tuinwerktuigen op zondag en op wettelijke feestdagen volledig verboden. Het veiligst is om op zon- en feestdagen geen gemotoriseerde werktuigen te gebruiken.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik mijn garage ombouwen tot kamer of appartement, of mijn huis opdelen in twee woningen? — Alleen als u een vergunning krijgt. In Vlaanderen en Wallonië is een vergunning nodig om een huis op te delen, een extra woning te maken, of een garage of winkel om te bouwen tot woning. Ook in Brussel is meestal een vergunning nodig; laat het bevestigen door uw gemeente. In Vlaanderen zijn er beperkte uitzonderingen, zoals inwonen bij familie voor zorg ('zorgwonen').
- ☐ Onder voorwaarden: Heb ik een vergunning nodig voor een tuinhuis, veranda of carport in mijn tuin? — Dat hangt af van het gewest en de grootte. Kleine bijgebouwen mogen onder voorwaarden zonder vergunning worden gebouwd; als niet aan alle voorwaarden is voldaan, is een vergunning nodig. Vraag het voor een veranda en in Brussel altijd na bij de gemeente.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik een grote boom in mijn eigen tuin kappen? — Meestal is een vergunning nodig. De regels verschillen sterk per gewest, en de gemeente kan strenger zijn dan het gewest. Vraag het na bij de dienst stedenbouw of milieu van de gemeente voordat u een boom kapt.
- ☐ Onder voorwaarden: De takken van de boom van mijn buren hangen over mijn tuin. Mag ik ze afsnijden, en zijn de vruchten voor mij? — Onder voorwaarden. Vraag uw buren eerst om de takken te snoeien. Doen ze dat niet binnen 60 dagen na een aangetekende brief? Dan mag u de takken en wortels zelf afsnijden.
- ☐ Onder voorwaarden: Heb ik een vergunning en een architect nodig om een nieuw raam of dakraam te plaatsen of een dragende muur weg te halen? — Dat hangt af van het gewest en van het soort werk. Kleine werken aan gevel en dak kunnen onder voorwaarden vergunningsvrij zijn. Bij werken aan een dragende muur is bijna altijd een architect of een vergunning nodig.
- ☐ Onder voorwaarden: Hoe hoog mag ik zonder vergunning een omheining of muur in mijn tuin bouwen? — Dat hangt af van het gewest en van de kant van de tuin. In de achtertuin is een omheining tot 2 m meestal vergunningsvrij. In de voortuin is de grens veel lager.
- ☐ Onder voorwaarden: Mogen familieleden en vrienden mij gratis helpen als ik mijn eigen huis bouw of verbouw? — Onder voorwaarden. Af en toe gratis hulp van naaste familieleden, zonder instructies, is meestal geen probleem. Regelmatige of betaalde hulp, of niet-gemelde hulp van iemand met een werkloosheidsuitkering, kan wel problemen opleveren.
- ☐ Onder voorwaarden: Heb ik een vergunning nodig voor een ingegraven of kant-en-klaar zwembad in mijn tuin? — Onder voorwaarden. Een klein openluchtzwembad ver van de grens is vaak vergunningsvrij. Voor een groot, overdekt of dicht bij de grens gelegen zwembad is een vergunning nodig. De grenzen verschillen sterk per gewest.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik een raam, balkon of terras maken dat uitkijkt op de tuin van mijn buren? — Onder voorwaarden. Een raam met doorzichtig glas, een balkon en een terras moeten minstens 1,90 m van de grens met de buren liggen. In een gemene muur mag u helemaal geen raam maken.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik de gemene muur met mijn buren verhogen, ertegen bouwen of de kosten laten delen? — Onder voorwaarden. U mag de gemene muur op eigen kosten verhogen. Maar wilt u tegen de muur bouwen of er belangrijke veranderingen aan doen, dan hebt u de toestemming van de buren nodig. De onderhoudskosten worden gedeeld.
- ☐ Onder voorwaarden: Mijn verhuurder vraagt een heel hoge huur voor een woning in slechte staat. Is dat een misdrijf en wat kan ik doen? — In sommige gevallen wel. Een woning die in strijd is met de menselijke waardigheid verhuren aan iemand in een moeilijke situatie om een abnormale winst te maken, is een misdrijf (niveau 2). Als huurder kunt u zich wenden tot de woningcontrole in uw gewest.
- ☐ Onder voorwaarden: Hoeveel maanden huur mag de verhuurder vragen als huurwaarborg? Mag ik hem het geld contant geven? — Dat hangt af van het gewest. In Brussel en Wallonië mag hij maximaal 2 maanden huur vragen, in Vlaanderen maximaal 3 maanden. Het geld komt op een geblokkeerde bankrekening op uw naam; geef het niet contant aan de verhuurder.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag mijn verhuurder de huur elk jaar verhogen? Met hoeveel? — Ja, maar alleen één keer per jaar en volgens de gezondheidsindex. De verhuurder moet dat schriftelijk vragen en mag maximaal 3 maanden terugwerken. In Brussel en bij sommige oudere contracten gelden grenzen die afhangen van het energieattest.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik mijn huurcontract vervroegd beëindigen? Mag de verhuurder mij uit de woning zetten? — Ja, de huurder kan altijd vertrekken met een opzeg van 3 maanden. Vertrekt u in de eerste jaren, dan moet u misschien een vergoeding betalen. De verhuurder kan het contract alleen beëindigen om redenen die in de wet staan en met een lange opzegtermijn.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik op zondag of 's avonds boren, zagen, verbouwen of bouwlawaai maken? — Dat hangt ervan af. Er is geen regel voor heel België; de uren staan meestal in het politiereglement van de gemeente. Veel gemeenten verbieden motorwerktuigen op zon- en feestdagen en 's nachts. In Brussel gelden gewestelijke uren voor bouwplaatsen.
- ☐ Onder voorwaarden: Mag ik een stalen deur laten plaatsen in mijn woning? — Ja, in principe wel. In België is er geen federale of gewestelijke regel die stalen deuren verbiedt. Maar in een nieuw appartementsgebouw kan uw voordeur een branddeur zijn. Dan moet ook de nieuwe deur brandwerend en zelfsluitend zijn.
- ☐ Toegestaan: Wat gebeurt er met onze goederen als we bij het trouwen geen huwelijkscontract maken? — Een contract is niet verplicht. Maakt u er geen, dan geldt het wettelijk stelsel: wat tijdens het huwelijk verworven wordt, is gemeenschappelijk; goederen van vóór het huwelijk en erfenissen zijn eigen goederen.
- ☐ Toegestaan: Kunnen we zonder te trouwen wettelijk samenwonen? Wat is het verschil met een huwelijk? — Ja. Met een schriftelijke verklaring bij de gemeente kunt u wettelijk samenwonen. Dat biedt bescherming voor de gezinswoning en bij de gezamenlijke kosten, maar u hebt veel minder rechten op erfenis en alimentatie dan bij een huwelijk.
Doe dit niet (3)
Buren en gemeenteVerboden
Mag ik droge bladeren, takken of afval verbranden in de tuin?
Nee, in de meeste gevallen is het verboden. In Vlaanderen en Brussel is het verbranden van tuinafval verboden. In Wallonië mag droog tuinafval alleen worden verbrand als dat meer dan 100 meter van woningen gebeurt.Regel openen StrafrechtVerboden· Strafwetboek, niveau 2Mag ik zonder toestemming de woning van iemand anders binnengaan? Is het een misdrijf om de woning van mijn ex-partner binnen te gaan als ik een sleutel heb?
Nee. De woning waar iemand anders woont binnengaan zonder de toestemming van de bewoners, is een misdrijf (niveau 2). Dat u een sleutel hebt, betekent niet dat u toestemming hebt.Regel openen StrafrechtVerboden· Strafwetboek, niveau 2Is het een misdrijf als ik bij het huren van een woning, bij een sollicitatie of in een winkel geweigerd word vanwege mijn afkomst of mijn geloof?
Ja, dat kan. Iemand bewust anders behandelen vanwege zijn afkomst, geloof of een ander beschermd kenmerk is een misdrijf bij het verhuren van een woning, op het werk en bij goederen en diensten voor het publiek (niveau 2). U kunt dit gratis bij Unia melden.Regel openenDit moet u doen (7)
Woning en bouwenVerplicht
Ik heb een badkamer, veranda of extra kamer laten bouwen. Moet ik dat aangeven bij de FOD Financiën?
Ja. Verbouwingen die de waarde van uw woning verhogen, moet u binnen 30 dagen na het einde van de werken aangeven bij het kadaster. Doet u dat niet, dan riskeert u een boete van 1.000 €, 2.000 € of 3.000 €.Regel openen Buren en gemeenteVerplichtHoe ver van de grens met mijn buren moet ik blijven als ik een boom of haag in mijn tuin plant?
Ja, er is een afstandsregel. Bomen die minstens 2 meter hoog zijn, moeten minstens 2 m van de grens staan; andere bomen, struiken en hagen minstens 0,5 m.Regel openen Woning en bouwenVerplichtHeb ik een asbestattest nodig als ik mijn oude woning verkoop? Mag ik een dak met asbest zelf verwijderen?
In Vlaanderen wel. Als u een gebouw van vóór 2001 verkoopt, is een asbestattest verplicht. Intact, hechtgebonden asbest mag u zelf verwijderen; niet-hechtgebonden asbest mag alleen een erkende firma verwijderen.Regel openen Woning en bouwenVerplichtMag ik voor mijn huis een container op het voetpad zetten voor het puin van mijn verbouwing?
U moet eerst een vergunning van de gemeente krijgen. Het voetpad, parkeerplaatsen en de rijweg zijn openbaar domein; een container mag er niet zonder vergunning staan.Regel openen Woning en bouwenVerplichtZijn een plaatsbeschrijving en de registratie van het huurcontract verplicht als ik in een huurwoning trek?
Ja. Bij het begin moet er een gedetailleerde plaatsbeschrijving gemaakt worden. De verhuurder moet het contract en de plaatsbeschrijving binnen 2 maanden na ondertekening laten registreren. Gebeurt de registratie niet, dan krijgt de huurder bepaalde rechten.Regel openen Woning en bouwenVerplichtIk huur een woning. Moet ik een brandverzekering nemen?
Ja, in alle drie de gewesten. De huurder moet zijn eigen aansprakelijkheid voor brand- en waterschade laten verzekeren. In Brussel geldt die regel voor huurcontracten die vanaf 1 november 2024 gesloten of vernieuwd zijn.Regel openen Woning en bouwenVerplichtIs een rookmelder thuis verplicht, en wie plaatst hem?
Ja, in alle drie de gewesten. In uw woning moet een werkende rookmelder hangen. In Wallonië en Brussel betaalt de verhuurder de rookmelder. Hoeveel melders u nodig hebt en waar ze moeten hangen, verschilt per gewest.Regel openenHangt af van de situatie (17)
Buren en gemeenteOnder voorwaarden
Mag ik op zondag het gras maaien in mijn tuin?
Dat verschilt per gemeente. In alle 19 Brusselse gemeenten zijn gemotoriseerde tuinwerktuigen op zondag en op wettelijke feestdagen volledig verboden. Het veiligst is om op zon- en feestdagen geen gemotoriseerde werktuigen te gebruiken.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik mijn garage ombouwen tot kamer of appartement, of mijn huis opdelen in twee woningen?
Alleen als u een vergunning krijgt. In Vlaanderen en Wallonië is een vergunning nodig om een huis op te delen, een extra woning te maken, of een garage of winkel om te bouwen tot woning. Ook in Brussel is meestal een vergunning nodig; laat het bevestigen door uw gemeente. In Vlaanderen zijn er beperkte uitzonderingen, zoals inwonen bij familie voor zorg ('zorgwonen').Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenHeb ik een vergunning nodig voor een tuinhuis, veranda of carport in mijn tuin?
Dat hangt af van het gewest en de grootte. Kleine bijgebouwen mogen onder voorwaarden zonder vergunning worden gebouwd; als niet aan alle voorwaarden is voldaan, is een vergunning nodig. Vraag het voor een veranda en in Brussel altijd na bij de gemeente.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik een grote boom in mijn eigen tuin kappen?
Meestal is een vergunning nodig. De regels verschillen sterk per gewest, en de gemeente kan strenger zijn dan het gewest. Vraag het na bij de dienst stedenbouw of milieu van de gemeente voordat u een boom kapt.Regel openen Buren en gemeenteOnder voorwaardenDe takken van de boom van mijn buren hangen over mijn tuin. Mag ik ze afsnijden, en zijn de vruchten voor mij?
Onder voorwaarden. Vraag uw buren eerst om de takken te snoeien. Doen ze dat niet binnen 60 dagen na een aangetekende brief? Dan mag u de takken en wortels zelf afsnijden.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenHeb ik een vergunning en een architect nodig om een nieuw raam of dakraam te plaatsen of een dragende muur weg te halen?
Dat hangt af van het gewest en van het soort werk. Kleine werken aan gevel en dak kunnen onder voorwaarden vergunningsvrij zijn. Bij werken aan een dragende muur is bijna altijd een architect of een vergunning nodig.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenHoe hoog mag ik zonder vergunning een omheining of muur in mijn tuin bouwen?
Dat hangt af van het gewest en van de kant van de tuin. In de achtertuin is een omheining tot 2 m meestal vergunningsvrij. In de voortuin is de grens veel lager.Regel openen Werk en geldOnder voorwaardenMogen familieleden en vrienden mij gratis helpen als ik mijn eigen huis bouw of verbouw?
Onder voorwaarden. Af en toe gratis hulp van naaste familieleden, zonder instructies, is meestal geen probleem. Regelmatige of betaalde hulp, of niet-gemelde hulp van iemand met een werkloosheidsuitkering, kan wel problemen opleveren.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenHeb ik een vergunning nodig voor een ingegraven of kant-en-klaar zwembad in mijn tuin?
Onder voorwaarden. Een klein openluchtzwembad ver van de grens is vaak vergunningsvrij. Voor een groot, overdekt of dicht bij de grens gelegen zwembad is een vergunning nodig. De grenzen verschillen sterk per gewest.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik een raam, balkon of terras maken dat uitkijkt op de tuin van mijn buren?
Onder voorwaarden. Een raam met doorzichtig glas, een balkon en een terras moeten minstens 1,90 m van de grens met de buren liggen. In een gemene muur mag u helemaal geen raam maken.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik de gemene muur met mijn buren verhogen, ertegen bouwen of de kosten laten delen?
Onder voorwaarden. U mag de gemene muur op eigen kosten verhogen. Maar wilt u tegen de muur bouwen of er belangrijke veranderingen aan doen, dan hebt u de toestemming van de buren nodig. De onderhoudskosten worden gedeeld.Regel openen StrafrechtOnder voorwaarden· Strafwetboek, niveau 2Mijn verhuurder vraagt een heel hoge huur voor een woning in slechte staat. Is dat een misdrijf en wat kan ik doen?
In sommige gevallen wel. Een woning die in strijd is met de menselijke waardigheid verhuren aan iemand in een moeilijke situatie om een abnormale winst te maken, is een misdrijf (niveau 2). Als huurder kunt u zich wenden tot de woningcontrole in uw gewest.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenHoeveel maanden huur mag de verhuurder vragen als huurwaarborg? Mag ik hem het geld contant geven?
Dat hangt af van het gewest. In Brussel en Wallonië mag hij maximaal 2 maanden huur vragen, in Vlaanderen maximaal 3 maanden. Het geld komt op een geblokkeerde bankrekening op uw naam; geef het niet contant aan de verhuurder.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag mijn verhuurder de huur elk jaar verhogen? Met hoeveel?
Ja, maar alleen één keer per jaar en volgens de gezondheidsindex. De verhuurder moet dat schriftelijk vragen en mag maximaal 3 maanden terugwerken. In Brussel en bij sommige oudere contracten gelden grenzen die afhangen van het energieattest.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik mijn huurcontract vervroegd beëindigen? Mag de verhuurder mij uit de woning zetten?
Ja, de huurder kan altijd vertrekken met een opzeg van 3 maanden. Vertrekt u in de eerste jaren, dan moet u misschien een vergoeding betalen. De verhuurder kan het contract alleen beëindigen om redenen die in de wet staan en met een lange opzegtermijn.Regel openen Buren en gemeenteOnder voorwaardenMag ik op zondag of 's avonds boren, zagen, verbouwen of bouwlawaai maken?
Dat hangt ervan af. Er is geen regel voor heel België; de uren staan meestal in het politiereglement van de gemeente. Veel gemeenten verbieden motorwerktuigen op zon- en feestdagen en 's nachts. In Brussel gelden gewestelijke uren voor bouwplaatsen.Regel openen Woning en bouwenOnder voorwaardenMag ik een stalen deur laten plaatsen in mijn woning?
Ja, in principe wel. In België is er geen federale of gewestelijke regel die stalen deuren verbiedt. Maar in een nieuw appartementsgebouw kan uw voordeur een branddeur zijn. Dan moet ook de nieuwe deur brandwerend en zelfsluitend zijn.Regel openenToegestaan (2)
Gezin en kinderenToegestaan
